DE CAMPAGNE DENK VOORUIT IS EEN GOED BEGIN
Is bij jou de folder ‘Denk Vooruit’ ook al in de brievenbus gevallen? Hopelijk wel, want het boekje biedt niet alleen nuttige informatie over een mogelijke noodsituatie. Het bleek in mijn geval ook een effectieve gespreksstarter te zijn bij contacten met dierbaren en buren. En bovendien had het begin van deze nationale campagne op mij nog een andere effect: het woord ‘vérdenken’ schoot door m’n hoofd.
Ik had er tot maart van dit jaar nog nooit van gehoord. Toen introduceerde denker der Nederlanden David van Reybrouck het met een helder pleidooi (https://denkerdernederlanden.nl/verdenken/). Met name deze passage van de Belgische schrijver raakte mij: ‘In het Nederlands hebben we de woorden verspringen en vérspringen, maar merkwaardig genoeg enkel verdenken en niet “vérdenken” – terwijl we dat laatste juist zo nodig hebben. Vérdenken is naar het heden kijken vanuit de verre toekomst en vanuit het verre verleden. Waar komen we vandaan en waar willen we heen? … Om de grilligheid van deze tijd het hoofd te bieden hebben we alle wijsheid nodig die de mensheid ooit heeft voortgebracht …
DE KANTELENDE WERELDORDE
Wat dIe grillige tijd betreft deed president Trump weer een veelzeggende duit in het zakje. De Nationale Veiligheidsstrategie die onlangs verscheen toont zijn negatieve perceptie van ons continent. Ian Bremmer, een gezaghebbende politiek commentator, schreef daarover: ‘It’s official: Trump wants a weaker European Union … Washington now sees a strong, unified EU as a problem to be solved, not an ally to be supported.”[1]
Wie de achtergronden bij het nieuws volgt, had al een vermoeden. Maar nu is het officieel: de Trump-regering trekt zich verder terug van het wereldtoneel en ziet Rusland eerder als handelspartner dan als bedreiging. De kantelende wereldorde maakt vérdenken voor ons cruciaal. Wat kan dat dan inhouden? Een paar gedachten kwamen naar boven:
- Beseffen dat naast het Kremlin, ook het Witte Huis en de techreuzen welvaart en welzijn in de EU ondermijnen.
- Erkennen dat het een nationaal belang is om onze defensie in Europees verband te versterken en Oekraïne te blijven ondersteunen.
- Accepteren dat we structureel meer belastingcenten aan de eigen verdediging moeten besteden, zowel in de fysieke wereld als in de digitale ruimte.
- Het gesprek aangaan met scholieren in het voortgezet onderwijs over de actuele veiligheidssituatie.
- Het invoeren van de maatschappelijke dienplicht voor alle 18-20 jarigen. Denk daarbij aan: meewerken in publieke organisaties (o.a Zorg, Welzijn, Krijgsmacht) gecombineerd met een passende relevante opleiding. Zo ontstaat er een grote groep jonge landgenoten die zich bewust is van dreigingen en die beschikt over een handelingsrepertoire.
- Het leggen van meer verbindingen tussen Defensie en burgerorganisaties. Daardoor zal het onderling vertrouwen groeien en kunnen er betere samenwerkingsmogelijkheden ontstaan.
- Het organiseren van een nationaal Burgerberaad over Weerbaarheid & Veerkracht, zodat we dieper inzicht verwerven in wat er nodig is om onze manier van samenleven effectief te verdedigen.
- Investeren in zowel het opbouwen van voorraden voedsel en geneesmiddelen, als de inrichting en het onderhouden van noodsteunpunten.
DE WEEK VAN WEERBAARNL: NETWERKVORMING IS IN VOLLE GANG
Waar aanhoudende oorlogsberichten een ontmoedigend effect hebben, zijn lokale ontmoetingen met vertegenwoordigers van Defensie, Brandweer, Veiligheidsregio’s en brancheorganisaties juist inspirerend. Dat heb ik onlangs opnieuw ervaren tijdens een scenariosessie die plaatsvond in het kader van de week van WeerbaarNL. Eind 2024 raakte ik via via betrokken bij regionale gesprekken over Weerbaarheid. Sindsdien volg ik het Nederlands Instituut voor Publieke Veiligheid (NIPV) met grote waardering. Want deze organisatie speelt op het gebied van bewustwording en netwerkvorming een belangrijke voortrekkersrol. Alles over de netwerkvorming die in volle gang is, lees je hier: https://weerbaarnl.nl/default.aspx)
WEERBAARHEID BEGINT BIJ BUREN
Als het gaat over Weerbaarheid begint het gevoel voor urgentie merkbaar te groeien. Dat is belangrijk want Nederland moet van ver komen. Dus: doe mee aan het vérdenken in dit grimmige geopolitieke klimaat. En natuurlijk: zet de drie stappen uit de folder en laat je inspireren door de Rotterdamse burgemeester Carola Schouten. Zij zat vorige week aan tafel met bewoners van Pendrecht Zuidwijk en sprak wijze woorden: “Weerbaarheid begint niet bij systemen, maar bij buren. Bij mensen die weten: we staan er niet alleen voor”.
[1] https://www.gzeromedia.com/by-ian-bremmer/trump-wants-weaker-european-union
[1] https://denkerdernederlanden.nl/verdenken/
