Al jaren volg ik bestuurlijke ontwikkelingen in de culturele sector. De afgelopen tijd verbaas ik me met regelmaat over berichten in de media. Het aantal bestuurlijke misstanden lijkt toe te nemen. Financiële problemen (Eye filmmuseum. Wereldmuseum) , vertrouwensbreuken en onveilige werksituaties (Fotomuseum, ITA) … het is maar een kleine greep. Ook in het besturen van dit fascinerende creatieve onderdeel van de samenleving valt dus genoeg te verbeteren.
Hierover verscheen onlangs een interessant rapport: ‘De onraad van toezicht’. Vooral het praktijkgerichte karakter maakt het onderzoek de moeite waard. Twee voorbeelden:
- De helder beschreven patstellingen tussen bestuurders en toezichthouders. Die laten zien dat governance niet faalt door slechte regels, maar door menselijk gedrag: conflictvermijding, machtsconcentratie en rolverwarring.
- De meeste culturele instellingen zijn financieel afhankelijk van een gemeente, een provincie of het Rijk. Dit heeft soms tot gevolg dat ‘de overheid’ van buitenaf intervenieert in bestuurszaken van de organisatie. Dat heb ik in de praktijk meer dan eens ervaren. De aanbeveling om de rol van de overheid in een nieuwe Governance Code expliciet op te nemen, verdient daarom opvolging.
Deze nieuwe Governance Code Cultuur verschijnt medio 2026 . Hopelijk hebben de makers daarvan al kennis genomen van dit relevante onderzoek dat hier te vinden is:
https://vnpf.nl/nieuws/nieuw-whitepaper-over-bestuur-en-toezicht-in-de-culturele-sector
