Peter van eijk: Management & AdviesPeter van Eijk logo

nieuws

Meld u aan voor onze nieuwsbrief!

Missie? Visie? Doel? Duidelijke taal als voorwaarde voor succes

Missie? Visie? Doel? Duidelijke taal als voorwaarde voor succes
21-11-13 - Een organisatie is een doelgericht samenwerkingsverband van mensen. Dat sommige bedrijven erin slagen om jaren achtereen goed te presteren, blijft fascinerend. Neem bijvoorbeeld de vliegtuigmaatschappij Southwest Airlines: is zakelijk succesvol, scoort structureel hoog op medewerkertevredenheid en is uitgegroeid tot een sterk merk in de Amerikaanse markt. Dat zij haar missie, visie en doelen voor alle belanghebbenden duidelijk heeft geformuleerd hangt hiermee direct samen.

Tezelfdertijd valt op. dat veel organisaties moeite hebben met het formuleren van een onderscheidende missie met heldere doelen. Regelmatig ontmoet ik mensen die rondlopen met heel verschillende beelden over de doelen en de strategie van hun organisatie. Eén van de oorzaken blijk dan te zijn, dat een gedeeld begrippenkader ontbreekt. Ook komt het voor dat missie, visie, doelen en strategie mistig  zijn omschreven in een lijvige koersnota. Desgevraagd blijken de teksten dan voor vrijwel niemand 'te leven'.

Wie dit herkent in zijn of haar eigen werkomgeving kan snel een verbetering in gang zetten. Hoe? Een goed begin is het introduceren van een eenvoudig begrippenkader. In deze blog geef ik hiervoor een aanzet met behulp van een gezond verstand rijtje, dat u  kan helpen in de dagelijkse praktijk.  

 Missie, visie, doelen, strategie   "We have a strategic plan, it's called doing things." Dit citaat staat al jaren hoog op mijn favorietenlijstje. Voor wie de uitspraak niet kent: aan het woord is Herb Kelleher, mede oprichter en voormalig CEO van Southwest Airlines. Zeker, er zijn ook heel andere 'strategie' definities in omloop. Er is bij iedere presentatie of workshops altijd wel iemand die me daar op wijst.  Die mensen geef ik direct gelijk, want het is helemaal niet mijn bedoeling om definitiediscussies te voeren. Mijn punt in dit verband is, dat overeenstemming over 'grondbegrippen' als missie, visie, doel en strategie een voorwaarde voor succesvol organiseren is. Consensus hierover draagt aanmerkelijk bij aan focus in de uitvoering en het voorkomt miscommunicatie.  Wat dit laatste betreft, zei een bevriende communicatie adviseur mij lang geleden: "Peter,  ga ervan uit dat  mensen altijd langs elkaar heen praten. Ze hebben namelijk allemaal verschillende achtergronden en ervaringen." In zijn woorden betekent goed communiceren: "zo dicht mogelijk langs elkaar heen te praten". Nuttig om te weten  - bij ieder gesprek.

  • Een missie betreft de bestaansreden van een organisatie: 'Waarom bestaan wij?  Terugkomend op Southwest Arilines: de bedrijfsmissie is helder en onderscheidend. Zij is namelijk niet alleen gericht op haar klanten, maar ook op haar medewerkers. Een missie is in de kern niet tijdgebonden. Natuurlijk kan de directie de precieze formulering met een zekere regelmaat aanpassen.    
  • Een visie is een begrip dat betrekking heeft op het streefbeeld van een organisatie. Zo'n visie is bepalend voor de richting die een organisatie kiest voor haar ontwikkeling: 'Waarheen gaan wij"?  De toekomstigheid van zo'n streefbeeld moet u  zich genuanceerd voorstellen. Soms betreft de visie een tijdspanne van een paar jaar, soms ligt zij decennia verder weg.    
  • En dan een doel: "datgene wat je wilt bereiken". Een doel is naar zijn inhoud altijd toekomstgericht. Immers, iemand wil iets bereiken, maar 'wat' precies?  Het helder formuleren van een doel is een pittige opgave waarbij de discussie soms hoog kan oplaaien. Wat hierbij helpt is om (i)  een termijn van een jaar aan te houden (ii) als vertrekpunt een actueel probleem in de organisatie te nemen: dat is minder vatbaar voor discussie en moet aangepakt worden. Het doel wordt dan het probleem te verhelpen: het is de positieve herformulering in de toekomst van de negatieve situatie nu; -(iii) zo dicht mogelijk aan te sluiten bij de uitgangssituatie in een organisatie. Het beoogde 'nieuwe' zal nooit bereikt worden als de verbinding met het bestaande niet sterk genoeg is gelegd.     
  • En ten slotte: de strategie, te omschrijven als: hoe kunnen we ons doel gaan bereiken, wat gaan we daarvoor doen?  Hier gaat het onder meer om het maken van concrete keuzes ten aanzien van de inzet van middelen, maar vooral ook om het uitvoeren van de voorgenomen acties.  Uit onderzoek blijkt telkens weer hoe ingewikkeld het voor velen onder ons is om de stap van een voornemen naar een nieuwe actie ook werkelijk te zetten.  Onder druk van diverse directe omstandigheden in de alledaagse werkelijkheid vertonen we het gewenste nieuwe gedrag niet. Daarvoor zijn allerlei redenen te vinden. De missie en visie zijn te vaag geformuleerd. Aan het doel zijn onvoldoende concrete vervolgstappen verbonden. Ons  zelfmanagement schiet tekort om de nieuwe ideeën in praktijk te brengen ...  de uitvoering is altijd complex. Duidelijke taal helpt die complexiteit te reduceren.   Goed voorbeeld, doet goed volgen, dus nog één keer terug naar Southwest en haar missie. Veelzeggend is dat de bewoordingen van Kelleher en zijn team ongewijzigd zijn sinds 1988: klink op de link en lees even mee: http://www.southwest.com/html/about-southwest/index.html?int=GFOOTER-ABOUT-ABOUT

 


zie www.vandale.nl Filip Vandendriessche schrijft hier glashelder over, onder meer in "Leidinggeven zonder bevelen" Ben Tiggelaar verwees recentelijk naar een onderzoek in de Ziekenhuiszorg: Promovendus Anita Huis onderzocht recent de stand van zaken in 67 afdelingen in drie Nederlandse ziekenhuizen en gemiddeld werden de normen op het gebied van handen wassen voor 20 procent nageleefd. terwijl iedereen weet dat dit de beste manier is om infecties tegen te gaan.